حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )

490

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )

ابن طولون مردى دور انديش و بلند همت و شجاع بود و ملكى وسيع يافت كه قلمرو او از عراق تا برقه و از نوبه تا آسياى صغير بود و امپراطور روم از قدرتش هراس داشت و مصحفها هديه او كرد و اسيران مسلمان را نزد او فرستاد . ابن طولون سياستمدارى ماهر و سردارى ورزيده بود و از رموز جنگ و سپاهيگرى نيك آگاه بود . در اداره ملك هنرى داشت و ميدانست چگونه از منابع ثروت بنفع دولت خويش بهره گيرد و بار ماليات را بر مردم سنگين نكند و براى رفاه عامه و بسط عدل ميكوشيد . بدوران وى آرامش و فراوانى بود و قيمت گندم بسيار ارزان شد . وى مراقب حدود كشور بود و سپاه فراوان آماده داشت و به كار زراعت نيز توجه داشت ، پلها ساخت و كانالها پديد آورد . به بخشش و نيكى و پردلى و عدالت و تواضع ضرب المثل بود . عالمان را احترام ميكرد و عطا ميداد و فقيران را نوازش ميكرد و صدقه ميداد . هر ماه هزار دينار صدقه ميكرد و هر روز هزار دينار در كار خير صرف مىكرد . مسعودى گويد : " هر روز مطبخ وى به كار بود و غذاى فراوان آماده ميشد و يكى ندا ميداد هر كه خواهد بخانهء امير آيد بيايد ، درها را ميگشودند و مردم ميآمدند و ابن طولون شادمانى كسان را ميديد و شاد ميشد و خدا را سپاس ميداشت . " ابن طولون حافظ قرآن بود و حافظان را احترام بسيار ميكرد . خمارويه 270 - 282 از پس مرگ ابن طولون سپاهيان چنان كه رسم بود فراهم آمدند و بر امارت خمارويه پسرش همسخن شدند . خليفه عباسى نيز بناچار با ولايتدار تازه ، كه بيست سال داشت موافقت كرد . با وجود كوششها كه احمد بن طولون در رفع مشكلات كرده بود هنوز راه خمارويه چنان كه بايد هموار نبود و مشكلات بسيار بود كه خمارويه ميبايست با تدبير با به زور از پيش بردارد كه هنوز سرداران ترك بولايت مصر چشم داشتند و